Szkło kryształowe - Huta Szkła Zawiercie

Szkło kryształowe - Huta Szkła Zawiercie

o szkle

historia szkła

Nikt nie wie kiedy i gdzie wynaleziono szkło. Kilka tysięcy lat temu zauważono, że podgrzewając piasek z popiołem, można uzyskać twardy, półprzezroczysty materiał. W Syrii wytwarzano szkło już 5000 lat temu. Stamtąd zawędrowało ono do Egiptu i Europy. Szkło to jednak zasadniczo różniło się od znanego nam dziś było matowe, nieprzejrzyste i nie miało wyraźnego koloru.

Najstarszymi wyrobami szklanymi odnalezionymi przez współczesnego człowieka są drobne kulki i wisiorki, których starożytni Egipcjanie używali do ozdabiania swoich strojów. Najstarsze odnalezione przez archeologów naczynie szklane pochodzi z 1500 r p.n.e. a pierwsze szklane kielichy i flakony zaczęto wykonywać dopiero ponad 1000 lat później (około 400 r p.n.e.).

Prawdopodobnie jako pierwsi naczynia z dmuchanego, roztopionego szkła zaczęli wykonywać Egipcjanie. To oni również, jako pierwsi opanowali umiejętność tworzenia szkła kolorowego. Dzięki wzbogacaniu topionych surowców o niewielkie ilości miedzi uzyskiwali czerwony odcień.

Około roku 200 p.n.e. umiejętność formowania kształtu butelek i karafek dotarła w rejony Morza Śródziemnego. Polegała ona na dmuchaniu w długą cienką rurę, na wylocie, której znajdowała się kropla roztopionego szkła. Tego typu rur (tzw. piszczeli) używa się do dzisiaj.

Szkło podobne do tego jakie znamy współcześnie wyprodukowali dopiero Rzymianie dodając do masy szklanej rud manganu. Pozwoliło im to uzyskać większą przezroczystość i nadać szkłu bardziej luksusowy charakter.

Intensywny rozwój szklarstwa w Europie datuje się na na IV w n.e. W produkcji szkła specjalizowano się wtedy na terenach obecnych Włoch, Francji, Hiszpanii. Ważnym ośrodkiem produkcji szkła była też Wenecja a później wyspa Murano znana z wyrobów szklanych o bardzo wysokiej jakości do dziś. Wytwarzano tam ówcześnie piękne lustra oraz rozwijano nowe technologie produkcji nadające szkłu znacznie wyższą twardość i przezroczystość. Tajników procesu produkcji bardzo pilnie strzeżono, co pozwoliło wyspie na osiągniecie pozycji niekwestionowanego lidera w produkcji luksusowych wyrobów szklanych.

W Polsce najstarsze odkryte wyroby szklane pochodzą z wyspy Wolin i datowane są na przełom X/XI wieku. Pierwszy warsztat szklarski na ziemiach polskich powstał najprawdopodobniej miedzy XII a XIII w Kruszwicy. Najstarsza wzmianka o hutach szkła w Polsce a konkretnie w Małopolsce pochodzi z XIV w.

Najintensywniejszy rozwój hutnictwa szkła w naszym kraju przypada na przełom XVIII i XIX w. Wtedy też powstała Huta Szkła Zawiercie wykorzystująca bogatą tradycję wyrobu szkła na tym terenie. W 1884 roku do Zawiercia przybyli inwestorzy, którzy kierując się intuicją i znamienita opinią o wytwarzanych na ziemiach zawierciańskiej produktach szklanych przekształcili funkcjonującą tu znacznie wcześniej manufakturę w nowoczesny zakład przemysłowy, który do dziś jest liderem w produkcji szkła kryształowego w Europie.

Wiek XIX odznaczył się w historii szkła również wynalezieniem przełomowej metody odlewania szkła przy pomocy specjalnych form. Formy wytwarzane były z drewna, które jest odporne na działanie rozgrzanej masy szklanej. Pozwoliło to na produkcję znacznie większych nakładów asortymentu szklanego.

Wiek XX oraz początek XXI w to kolejne innowacje w procesie produkcji i coraz nowocześniejsze maszyny. Istotnym osiągnięciem jest też stopniowe zmniejszanie ilości surowców potrzebnych w procesie produkcji oraz wykorzystywanie stłuczki szklanej jako surowca, co znacząco ogranicza zanieczyszczanie środowiska odpadami szklanymi. Mimo innowacji wciąż jednak najbardziej poszukiwane jest szkło wytwarzane ręcznie, cenione za swoją niepowtarzalność i wzornictwo nieosiągalne w produkcji masowej

 

Hale stalowe PW Pasek